thetedimpost

thetedimpost

ZOMI KHANGNO LEH TANSANG PILSINNA

Tg Nang Sian Thawn

Pilsinna pen zawnna do na ding; cidamna leh nopsakna lapsang na ding; khantoh na ding leh vaipuak zo gammi khansak nadingin a muibun pen Pilsinna hi (UNESCO, 2015). Zawnna khiap nading, cidamna, numei-pasal liangko kikimna; lemna; leh kipkho nadingin khauhtak a a tawsawn pen Pilsinna hi (World- Bank, 2015). Tua ban-ah; Tansang Pilsinna (Higher Education) in sumlut khang sakin makaite khuamusak (enlightening) hi (Hyden, et al., 2003). Research tampi tak in a kibangin a muhkhiat khat pen sangkah sau- vei semsem, mimal sum lut sang semsem cih hi (Hanushek and Soessmann, 2007).

SIMLEIMI KHEN THUM ( 3 types of humanity )

By Rev. Dr. Pau Khan En

Minam, pau le ham, biakna, mel leh sa, mun leh gam, ahau azawng, apil ahai, cihbang in paak bang a, a meel hoih, kibatlohna, (coloful diversties) leh kilamdanna pak atuam tuam tawh a kizeem simlei mihing te - i hihi. Minam leh paulehaam, mellehsa cihbang suahken akikheltheilo kilam danna a om mah bang in, biakna, teenna giahna mun, cih bangin a kikhel thei kilamdan na zong tampi mah nana om hi. Tua hi- a, hih i kibatlohna leh kilamdanna pen asia hi zenzen lo- in paak bang a hoih Pasian hong bawl meelhoih kilamdanna ahihi.

SAKHI TUINEK IN PAN LENG

By Rev. Dr. S. Pau Khan En

Khangluite in thu abul patnop ciangun sakhi tuinek in pan leng, ci thei uh hi. Kei zong Zomi Tuiphum Pawlpi sung a ki-itna khau i kitol sak khak ciilciilna hong gen nuam ka hih manin hih kamciin thulu hong zang ka hi hi.

THANUAMTE IN A DEIH NGAH HI

Rev. Nang Lyan Kap, Advisor, ZYA-Tedim

1. PASIAN in ama nasemte zangin kumpi leh uliante kipsak hi. Siampi Samuel in SAUL leh David kumpi a suah nadingun sathau nilh hi (1Samuel 10:1; 16:13). Siampi Zadok in Solomon sathau nilh hi (Kumpi-te Masa 1:39). Pasian nasemte tawh khut kilenin Kumpi asemte khempeuh lawhcingin a mipite cithei uh a a gam uh zong khangto in kizahtaak mahmah hi. Tuni dong USA kiteelna zo a President a sem dingte pen Pasian' nasemte'n Lai Siangtho tawh kiciamsak ngiatngiat lai uh hi. (Hih munah Pasian' nasemte'n guptuam paihtuam i neih het loh ding thupi mahmah hi.

PIANGTHAKTE LEH GAMMI HOIH

Rev. Dr. Thuam Khan Thang

Advisor, ZYA-Tedim

(3 mins read)

1. LAI SIANGTHO HILHNA

Piangthak cih kammal pen 1970 khit i gam ah a kizang mahmah kammal ahi hi. Ih gam Kha khanlawhna hangin Piangthak, Pianglui ci-in kamzat hong kizang hi. Piangthak cih in Tapidaw cih kammal thak ahi hi. Jesu Khris Honpa leh Gumpa a sanna tawh tapidaw/piangthak upna kipan ahi hi. A umte, Pasian tapa tanu za ngah ci hi.

CHIN STATE A MI TAM PENTE KOI AH?

Rev. Thang Van Lian

A beisa 2010 – 2015 kikal gambup leh Chin State kumpi pen USDP + Galkap hi a, tua lai ah Tedim – Tonzang dinmun en le hang gambup leh State ah zong kumpi a sem ihi hi. State Hluttaw Speaker ei lam pan hi-in Minister of Planning and Finance leh Minister of Municipal Affairs, Electricity and Industry te ei lamte let vive hi. MP zong USDP teng mah a va kah uh ahi hi. Chin State budget khempeuh eima khut sung hi-in i deih mahmah mei vai tui vaite zong eima khut sung pan a kihawm a kisem ahi hi. Ahi zongin District vai, mei vai tui vai leh budget vai cihte lungdam huai tampi a om sam hangin gen tham ding i mualsuah zawh mel om lo hi, kici thei hi. Township zui a sumzekzia kilawm lo zah dongin vompi sahawmin kihawm ahih lam zong mipi in i phawk kha nai kei hi.

Zomi Khangno leh Tansang Pilsinna: Milip Tam Taleng, Thuneihna Banghang Nei Zo Lo Ih Hiam?

By Taang Nang Sian Thawn

Thutheihna pen Thuneihna kipatna hi.

Eimi lak-ah kigen thei zel thukhat pen, 'Chin state sungah kampau khat azangh khawm thei lak-ah milip tam pen hi hang' cih pen kipah lam leh thuneihna sangzaw (higher power) thei cih lam-in kizang mun mahmah hi. Atatak in ci leng thuneihna (power) pen milip tamna tungah kinga lo-in thutheihna (information/knowledge) tungah kingah zaw pek hi. IT (info-tech) hun semsem ah bang thuneihna pen thutheihna tungah kinga tektek lai hi.

TAN 10 LAIVUANNA A KITHEIH KHIT CIANG

Rev. Thang Van Lian

Myanmar gambup ah tan 10 zo za ah 32.06%, laivuan mi 910,229 lakah mi 291,798 in zawhna laipi hong ngah thei ta uh ahih manin lungdampih mahmah hang. Chin State ah tan 10 zo za ah 21.20%, laivuan mi 12370 lakah mi 2623 in zawhna hong ngah uh ahih manin zong i lungdampih mahmah hi. Chin State sung khuapi 9 te etkak kawikawi lehang Tedim zong khuapi dang i naute tawh tehna in madawk lam hi toto ihih manin angtang mahmah hang.

NUNTAK SIAMNA

Tg. Samuel Nang Sian Khual

M. Scott Peck in The Road Less Travelled cih laibu a gelhna sungah a thupatna pen ka deihpen khat hi den hi. Nuntakna tawh kisai hi bangin na gen hi. “Nuntakna pen haksa hi. Hih pen a thupi mahmah thuman khat hi a, i tel mahmah ding a kisam pen thuman zong hi phial ding hi. Hih thu tel le hang i lungsim ah kizawhna hong om hi. Nuntakna pen haksa ahihlam a tel bek hilo in sang siam lai leng, nuntakna pen a haksa hong hi nawnlo zel hi. Banghang hiam cih leh nuntakna pen haksa ahihlam i tel khit nungsang, nuntak haksatna pen ei ading a haksa hong hi nawnlo hi.”

error: