NUNTAK SIAMNA

Tg. Samuel Nang Sian Khual

M. Scott Peck in The Road Less Travelled cih laibu a gelhna sungah a thupatna pen ka deihpen khat hi den hi. Nuntakna tawh kisai hi bangin na gen hi. “Nuntakna pen haksa hi. Hih pen a thupi mahmah thuman khat hi a, i tel mahmah ding a kisam pen thuman zong hi phial ding hi. Hih thu tel le hang i lungsim ah kizawhna hong om hi. Nuntakna pen haksa ahihlam a tel bek hilo in sang siam lai leng, nuntakna pen a haksa hong hi nawnlo zel hi. Banghang hiam cih leh nuntakna pen haksa ahihlam i tel khit nungsang, nuntak haksatna pen ei ading a haksa hong hi nawnlo hi.”

By Tg. Samuel Nang Sian Khual (August 2, 2020)

M. Scott Peck in The Road Less Travelled cih laibu a gelhna sungah a thupatna pen ka deihpen khat hi den hi. Nuntakna tawh kisai hi bangin na gen hi. “Nuntakna pen haksa hi. Hih pen a thupi mahmah thuman khat hi a, i tel mahmah ding a kisam pen thuman zong hi phial ding hi. Hih thu tel le hang i lungsim ah kizawhna hong om hi. Nuntakna pen haksa ahihlam a tel bek hilo in sang siam lai leng, nuntakna pen a haksa hong hi nawnlo zel hi. Banghang hiam cih leh nuntakna pen haksa ahihlam i tel khit nungsang, nuntak haksatna pen ei ading a haksa hong hi nawnlo hi.”

Mi hau minthang Bill Gates in zong khangnote a hanthotna zel kammal khat pen, “Nuntakna pen haksa hi (fair lo hi). Ngeina seh in.” cih thu hi. Tom mahmah ahih laitakin bun mahmah sa ing. Nuntakna pen a haksa ding mah, a baih hetlo ding mah hi cih khat i lungsim ah om leh pen kilamen khial lo zaw ding hi hang. Nuntakna pen a nuam vive ding ahih kei leh ei deihdan vive a pai ding i lamet khak ciang, tua lametna in hong thanemsak banah hong lungkiasak zaw hi. Nuntakna pen haksa hi cih tel leng, haksatna zong a pelh ding lam sang a nawkzawh nading lamah i lungsim kipia zaw ding hi. I thungetna zong buaina tawh kipelhna ding sang, i thahat zawk sem nading khawng hong hi zaw ding hi.

Kiim leh pamah thu leh la tampi a kikhel tohtoh tawh kizui in i nuntakna zong kikhel toto hi. Nuntakna in sinna (lesson) hong pia den a, tuate awlmawh lo a i omkhak ding pammaih hi. I hunte kimawk beisak kha zel hi. A ngei bang den lo in khantoh nopna lungsim i neih kisam hi. Boxing kimawlsiamte in a gen theih zel uh pen, “I lamet hetloh lam pan i lamet hetloh laitakin hong kitup khak vat ciang, tua mah kilel pen hi” ci uh hi. Hun tengah kiginkholh leh pilvan a kisapzia hong laktel uh sa ing.

Nuntakna pen a nuam vive hi theilo a, haksatna bekbek zong hi ngeilo hi. I lawhcin ni om ding a, i lawhsap ni zong om ding hi. I thalawp ni om ding a, i lungkiat ngeungau ni zong om ding hi. Innkuan sungah nau piang thak a om manin i lungdam ni om ding a, sihna hanga i khitui luan ni zong om ding hi. Nuamsa taka omkhop lieiliai hun om ding a, ki-it kingai pipi maha kikhen a kul hun zong om hi. Khuaphat hun om ding a, khuasiat hun zong om ding hi. Hih teng khempeuh pen nuntakna a bucingsak nate hi a, en na metbawl siam leng i picin semsem nading vive hi.

Bangbang hi ta leh hi leh, nuntak siamna dingin pen i lungsim puakzia a maan kul hi. Ganhingte sangin mihingte i tungnun zawkna khat ahihleh deihteel thei a i om pen hi. I lungsim puakzia ding ciang dongah deihteel theihna kinei hi. Hih thu pen American Psychologist minthang William James in bang na limgen mahmah hi. “Mi khat in a lungsim puakzia (attitude) khel leh a nuntakna bup khel thei hi cih pen tu khang adingin na thak i muhkhiat teng lakah a thupi pen hi” na ci liang hi. Tua manin deihteel thei a i om pen i hamphatna hi a, deihteelna maan i bawl ding pen eimah ciat i vaipuak ahi hi. I lungsim puakzia hong maan photphot leh i nuntakdan zong hong maan ding hi.

Tua ahihleh i lungsim puakzia a maan nadingin bang kisam hiam? A kisam tampi om thei in teh. Thu nih gen pak ni. A masa ah pilna kisam hi. A nihna ah lawm hoih neih kisam hi. Tua ahihleh pilna i cih bang hiam? Pilna pen Pasian muhdan tawh kituaka na muh theihna hi (Wisdom is seeing life from God’s perpective). Pasian in thupi a sakte thupi sa in, Pasian in a awlmawh thute awlmawh theihna pen pilna hi. Tua dingin Pasian lungsim i theih ong kisam a, Pasian lungsim i theihna dingin a kammal (Lai Siangtho) mahmah i theih ong kisam hi. Kumpi David danin, “Nangma thute khum zungzung a, khuaizu sangin zong khumzaw hi” (Late 119:103) ci tek thei leng bel pilna tawh i nuntakna kigamla ngei lo ding hi.

Lawm hoih neih kisam i cih pen zong Jesu kana lawm hoih omlo hi. Amah bel ngam peuh leng vangam ciang hong tun zo ding pa in i nisim nuntakna ah bel hong makaih zo lua lel ding hi. Tua manin na dang teng sang Jesu nungzui muanhuai hih ding mah i lungtuppi pen hi hen la, tua hi leh lei thupha van thuphate in ei hong nungdelh zaw ding hi. Mipilte in masak ding leh nunun ding thei uh a, a thupi leh thupi lo zong khen thei uh hi. Tua in pilna ahih banah nuntak siamna zong ahi hi. Nuntak siam dingin Topan laisim mimalkim thupha hong pia hen. Amen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: